Қазақстан агроөнеркәсіп кешенінің тиімділігін жерге қолжетімділік пен саланың тұрақты дамуы арасындағы тепе-теңдікті сақтай отырып қалай арттыра алады? Бұл мәселе азық-түлікке сұраныстың артуы мен ауыл шаруашылығына инвестиция көлемінің ұлғаюы аясында өзекті болып отыр, деп хабарлайды Todayinfo.kz ақпарат агенттігі.
Жер – дамудың негізі
Еліміздің ауқымды жер қоры агроөнеркәсіп кешенінің дамуына берік негіз. Соңғы жылдары мемлекет ресурстарды ұтымды пайдалануға басымдық беріп, цифрлық жер кадастрын дамытуға және жер учаскелерін бөлу тетіктерін жетілдіруге назар аударып келеді.
Салалық ведомстволардың мәліметінше, жер учаскелерінің пайдаланылуын бақылау тәжірибесі кеңейіп келеді. Бұл бұрын игерілмей келген жерлерді біртіндеп ауыл шаруашылығы айналымына енгізуге мүмкіндік беруде.
Фермерлерді қолдау және ресурстарға қолжетімділік
Шағын және орта агробизнесті дамытуға ерекше көңіл бөлінуде. Субсидиялау, жеңілдетілген несиелеу және оқыту бағдарламалары фермерлердің өнімділігін арттырып, заманауи технологияларды енгізуіне ықпал етеді.
Ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің айтуынша, жерді бөлу ғана емес, оны тиімді пайдалануға жағдай жасау да аса маңызды. Бұл үдерісте фермерлерді мемлекеттік қолдау шешуші рөл атқарады.
Инвестициялар және жаңғырту
Агроөнеркәсіп кешенінің дамуы инвесторлардың қызығушылығының артуымен қатар жүріп жатыр. Суару жүйелері мен логистикалық инфрақұрылымды жаңғырту өнімділікті арттыруға және экспорт көлемін ұлғайтуға жаңа мүмкіндіктер ашуда.
Бұған оңтүстік өңірлерде жүзеге асырылып жатқан жобалар дәлел бола алады. Заманауи технологияларды енгізу өндіріс көлемін ұлғайтып, климаттық факторларға тәуелділікті азайтуға мүмкіндік беріп отыр.
Ұзақ мерзімді перспективада жер қатынастарын дамыту жер ресурстарын пайдалану тиімділігі мен ашықтығын арттыруға бағытталған. Бұл агроөнеркәсіп кешенінің тұрақты дамуына және оның ел экономикасындағы рөлін күшейтуге жағдай жасайды.
Қазақстанда жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылар топырақ құнарлылығын сақтап, оны қалпына келтіруге міндеттеледі. Бұл талаптар Сенат мақұлдаған топырақты қорғау жөніндегі жаңа заңдарда көзделген.
Сенат депутаты Закиржан Күзиевтің айтуынша, жердің тозуы бүгінде жүйелі сипат алған. Зерттеу қорытындылары бойынша, еліміздегі 53,5 миллион гектар жердің 2,7 миллион гектары деградацияға ұшыраған.
Оның сөзінше, бұл тек экологиялық мәселе ғана емес, сонымен қатар ел экономикасы мен ұлттық қауіпсіздігіне төнген қауіп.
«Бүгінде топырақ жеке құқықтық реттеу нысаны ретінде қарастырылмай отыр. Оны сақтау бойынша бірыңғай қағидалар жоқ, жүйелі мониторинг жүргізілмейді және деградациядан қорғаудың тиімді тетігі қалыптаспаған. Топырақ – жердің жай ғана бөлігі емес, күрделі биологиялық жүйе әрі бүкіл экожүйенің негізі. Оның жағдайы климатпен, су ресурстарымен және биоалуантүрлілікпен тікелей байланысты. Эрозия, сортаңдану, құнарсыздану және ластану сияқты келеңсіз процестердің алғашқы белгісі де – топырақ. Сонымен қатар бұл саладағы ғылымның рөлі әлі де жеткілікті деңгейде бағаланбай отыр», – деді Закиржан Күзиев Сенат отырысында.
Депутаттың айтуынша, жаңа заң қолданыстағы олқылықтарды жойып, топырақты қорғау саласында бірыңғай мемлекеттік саясат қалыптастыруға бағытталған.
Құжатта топырақты қорғау саласындағы мемлекеттік саясаттың бірыңғай ұғымдары мен қағидаттарын енгізу, мемлекеттік органдардың құзыреттерін нақты бөлу, жердің жай-күйіне кешенді мониторинг жүргізу жүйесін құру, сондай-ақ жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушыларға топырақ құнарлылығын сақтау және қалпына келтіру бойынша міндетті талаптар белгілеу қарастырылған.
Бұдан бөлек, заң саланы ғылыми тұрғыдан сүйемелдеуді күшейтеді. Атап айтқанда, топыраққа зерттеу жүргізу, агрохимиялық талдау жасау және жерді ұтымды пайдаланудың заманауи технологияларын енгізу көзделген.
"Топырақты қорғау туралы жеке заң қабылдау әлемдік тәжірибеге толық сәйкес келеді. Еуропалық одақ елдерінде бұл салада негіздік құқықтық реттеу қолданылады. Ал Германия, Нидерланд, Қырғызстан, Өзбекстан және басқа да мемлекеттердің топырақты қорғауға арналған ұлттық заңдары бар», – деді сенатор.
Талқылау қорытындысында Сенат «Топырақты қорғау туралы» және «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне топырақты қорғау, жер қатынастары және агроөнеркәсіптік кешен мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңдарды мақұлдады.
