Қазақстанда үш жыл ішінде Орталық Азияның үш елінен келген азаматтар ресми түрде 136 млрд теңге табыс тауып, өз елдеріне 1 триллион теңге аударған. Бұл туралы Todayinfo.kz Жоғары аудиторлық палатаның мәліметіне сүйене отырып хабарлады. Көлеңкелі экономика және аудит мәселелері Ау
Қазақстанда үш жыл ішінде Орталық Азияның үш елінен келген азаматтар ресми түрде 136 млрд теңге табыс тауып, өз елдеріне 1 триллион теңге аударған. Бұл туралы
Todayinfo.kz Жоғары аудиторлық палатаның мәліметіне сүйене отырып хабарлады.
Көлеңкелі экономика және аудит мәселелері
Аудиторлар көлеңкелі экономиканы анықтауда қолданылатын әдістемелердің тиімділігіне күмән келтіріп отыр. Атап айтқанда:
- Қолма-қол ақшасыз айналым коэффициенті ЖІӨ-мен салыстырылып есептеледі. Бұл көрсеткіштің артуы көлеңкелі экономиканың деңгейін автоматты түрде төмендетіп көрсетеді.
- Тұрғын үйді жалға алу және «Өнер, ойын-сауық және демалыс» саласы сияқты санаттар есепке алынбай келеді.
- Шағын сауда кәсіпорындарының деректері іріктеме әдісі арқылы жиналады, бұл да бақыланбайтын экономиканың нақты деңгейін төмендетуі мүмкін.
Тәуекелге бейім салалар
Мемлекеттік аудит жүргізілген талдау негізінде тәуекелі жоғары, көлеңкелі айналымға бейім салаларды анықтады. Мысалы, мемлекеттік кірістер комитетінің деректеріне сәйкес, шетелдік азаматтар Қазақстанда тапқан табыстарының ресми көрсеткіштен айтарлықтай жоғары сомасын өз еліне аударған.
Қаржылық айырмашылықтың себебі
Ұлттық Банктің мәліметтері бойынша, үш жыл ішінде шетелдік азаматтар 1 триллион теңгеге жуық қаржыны өз отанына аударған. Бұл жағдай шетелдіктердің «көлеңкелі» тауарлар мен қызмет көрсетумен айналысуы мүмкін екенін көрсетеді.
