Қазақстандық білім жүйесі тағы да үлкен өзгерістердің алдында тұр. Сұрақтар мен жауаптарды жаттап алып, жоғары балл жинайтын заман келмеске кетуі мүмкін. Бұл туралы Todayinfo порталы хабарлайды.
Ғылым және жоғары білім министрлігі үйреншікті Ұлттық бірыңғай тестілеуді (ҰБТ) халықаралық SAT стандартына алмастыруды жоспарлап отыр. Ведомство басшысы Саясат Нұрбектің айтуынша, қазіргі ҰБТ форматы ескірген және шетелде жарамсыз.
Алайда, ата-аналар мен сарапшылар бұл реформа ауыл мектептерінің түлектері үшін орны толмас соққы бола ма деп алаңдаулы.
ҰБТ неге жарамай қалды?
Министр Саясат Нұрбектің сөзіне сенсек, қазіргі ҰБТ сертификатын шетелдік университеттер былай тұрсын, Қазақстанда ашылған шетелдік жоғары оқу орындарының филиалдары да мойындамайды.
«Біздің ҰБТ-мен сіз шетелге оқуға түсе алмайсыз. Сондықтан біз әлемдік деңгейдегі жетекші университеттерге жол ашатын жаңа тест жүйесін енгізбекпіз. Тест сұрақтарын жергілікті мамандар әзірлейді, қазір олар АҚШ-тың Принстон қаласындағы ETS компаниясында біліктілігін арттырып жатыр», – деді министр.
Дегенмен, дүрбелеңге түсуге әлі ерте. Бұл өзгеріс биылғы немесе келесі жылы мектеп бітіретін түлектерге әсер етпейді. Жаңа жүйені әзірлеп, толық көшу үшін кемінде екі жыл уақыт керек.
«Милардың ағылуы» және ауыл мәселесі
Қоғам бұл бастаманы екіұдай қабылдады. SAT (Scholastic Assessment Test) – АҚШ колледждеріне түсу үшін қолданылатын стандартталған емтихан. Ол негізінен ағылшын тілі мен математикалық сауаттылықты тексереді.
Ұстаздар қауымының пікірінше, бұл реформа әсіресе ауыл балаларына қатты тиеді. Себебі:
-
Ауыл мектептерінде ағылшын тілі мұғалімдері жетіспейді;
-
Оқушылардың тілдік деңгейі академиялық тест тапсыруға жетпейді;
-
Қосымша репетитор жалдауға ата-аналардың қалтасы көтермейді.
Егер SAT енгізілсе, ауыл түлегі тіпті қазақстандық ЖОО-ға түсе алмай қалуы мүмкін деген қауіп бар.
Жүйе дайын ба?
Тағы бір маңызды мәселе – мектеп бағдарламасы мен жаңа талаптардың сәйкессіздігі. ҰБТ-ны өзгертуді Жоғары білім министрлігі ұсынып отыр, ал мектептер Оқу-ағарту министрлігіне қарайды.
Егер мектеп бағдарламасы SAT талаптарына бейімделмесе, салмақ тағы да ата-ананың иығына түседі. 600 мыңға жуық мұғалімді қайта даярлау және оқулықтарды өзгерту – қыруар қаржы мен уақытты талап ететін жұмыс.
Сарапшылардың айтуынша, SAT жүйесі оқушыны сыни ойлауға үйреткенімен, оны жаппай енгізу білім берудегі теңсіздікті одан сайын тереңдетуі мүмкін.
